วันพฤหัสบดีที่ 20 สิงหาคม พ.ศ. 2558

Mathematics Innovation

โครงการเด่นด้านพัฒนาทักษะการคิด

 

มหัศจรรย์การคิด: การพัฒนาทักษะการคิดทางคณิตศาสตร์โดยใช้ SDM – โครงการที่โรงเรียนชุมแพศึกษา จ.ขอนแก่นนำไปใช้เปลี่ยนคณิตศาสตร์ซึ่งเป็นนามธรรม มีแต่ตัวเลขและสัญลักษณ์อันแสนน่าเบื่อ ให้เป็นคณิตศาสตร์ที่สนุก มีเรื่องราวเป็นรูปธรรมจับต้องได้ เปลี่ยนสูตรอนุกรมที่ชวนงงให้เป็นนิทาน “ไอ้มดแดง” โดยใช้กระบวนการเรื่องราวและแผนภาพ หรือ Story Diagram Method (SDM) จากการริเริ่มศึกษาของ ดร.ปสาสน์ กงตาล ผศ.จาก ม.ขอนแก่น
กระบวนการเรื่องราวและแผนภาพ หรือ Story Diagram Method (SDM) นวัตกรรมใหม่ในห้องเรียนคณิตศาสตร์ ที่มีแนวคิดว่าธรรมชาติของคณิตศาสตร์เป็นนามธรรม ซึ่งเด็กจับต้องและเข้าใจได้ยาก ส่งผลให้เกิดการต่อต้าน ไม่อยากเรียน หากจะสอนให้ได้ผล ต้องสอนให้คณิตศาสตร์เป็นกึ่งนามธรรมกึ่งรูปธรรม ไม่ใช่มีแต่ตัวเลขหรือสัญลักษณ์ ต้องมีรูปภาพ แผนภาพ และเรื่องราวเข้ามาประกอบ จะให้เด็กชอบและจินตนาการตาม และทำให้ชอบคณิตศาสตร์โดยไม่รู้ตัว
นวัตกรรมนี้เกิดจากการริเริ่มศึกษาค้นคว้าของ ดร.ปสาสน์ กงตาล ผู้ช่วยศาสตราจารย์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น จนเป็นงานวิจัยที่ได้รับความสนและสร้างแรงบันดาลใจให้แก่ครูคณิตศาสตร์หลาย คน รวมถึง รุ่งนภา อารยะธรรมโสภณ ครูโรงเรียนชุมแพศึกษา ปรีชากร ภาชนะ ครูโรงเรียนบ้านแท่นวิทยา และ ชัชวาล นามปรีดา ครูโรงเรียนนาจานศึกษา จ.ขอนแก่น ที่ได้ร่วมกันนำเอาวิธีการสอนโดยใช้กระบวนการเรื่องราวและแผนภาพนี้มาจัดทำ โครงการมหัศจรรย์การคิด : การพัฒนาทักษะการคิดทางคณิตศาสตร์โดยใช้ SDM เพื่อใช้ในโรงเรียนของตนเอง ภายใต้การสนับสนุนของสำนักงานส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้และคุณภาพเยาวชน (สสค.)
ตัวอย่างการใช้วิธีการ SDM ก็เช่น การแปลงสูตรลำดับและอนุกรม an = a1+(n+1)d เป็นนิทานเรื่อง “ไอ้มดแดงซูเปอร์ฮีโร่!” นี่คือขั้นตอนแรกในการเริ่มสอนด้วยกระบวนการ SDM ที่ครูจะนำนักเรียนเข้าสู่เรื่องราว มีตัวละคร มีเหตุการณ์จำลอง ซึ่งเปิดโอกาสให้เด็กๆมีอิสระในการติดตาม จนคิดหาคำตอบออกมาได้ หลังจากนั้น จะให้นักเรียนแบ่งกลุ่มและนำนิทานที่ครูเล่าไปทำเป็นชิ้นงาน เพื่อนำเสนอหน้าชั้นเรียน วิธีการนี้ เด็กๆจะได้สนุกกับการเชื่อมโยงเรื่องราว ภาพวาด และตัวเลขเข้าด้วยกัน พร้อมกับซึมซับเนื้อหาบทเรียน และจดจำคณิตศาสตร์ในฐานะประสบการณ์ชีวิตจริงที่จับต้องได้
เมื่อนักเรียนคุ้นเคยกับกระบวนการ SDM จนเข้าใจในบทนิยามทางคณิตศาสตร์ในระดับหนึ่ง ครูจะเริ่มมอบหมายให้พวกเขาลองสร้างสรรค์เรื่องราวของตนเองดูบ้าง เพื่อสะท้อนความเข้าใจในเนื้อหาวิชาของนักเรียน ซึ่งจากการดำเนินโครงการ พบว่า เด็กๆ ต่างสนุกมากๆกับการสร้างสรรค์เรื่องราว ซึ่งส่วนใหญ่จะอ้างอิงจากเรื่องใกล้ตัวที่ตนเองชื่นชอบ หรือสิ่งที่พบเห็นในชีวิตประจำวัน ทั้งเรื่องกีฬาที่ชอบ เรื่องก๋วยเตี๋ยวที่กลายมาเป็นโจทย์ปัญหา หรือการบูรณาการกับทักษะทางศิลปะ อย่างการวาดภาพ และการใช้ภาษาไทยเพื่อการสื่อสาร แม้กระทั่งมีการต่อยอดลองทำละครเวทีแล้วใส่เนื้อเรื่องที่เป็นคณิตศาสตร์ เข้าไปเป็นระยะ เช่น การออกรบใช้พลังงานเท่าไหร่ เมื่อได้กำลังใจจากหญิงอันเป็นที่รักจะได้พลังกลับมาเท่าไหร่ เมื่อละครจบก็มีคำถามคนดูและมีเฉลยวิธีคิดเอาไว้ด้วย
วิธีการสอนที่ทำให้นามธรรมกลายเป็นรูปธรรมจับต้องได้ รวมถึงบรรยากาศการเรียนที่สร้างให้เด็กมีส่วนร่วม เป็นเคล็ดลับที่ช่วยให้โครงการนี้ประสบความสำเร็จ ช่วยให้เด็กเปิดใจที่จะรับสิ่งที่เคยคิดว่าเป็นเรื่องยาก ทำให้เด็กๆกลับมามองวิชาคณิตศาสตร์ใหม่ในมุมที่รับได้ เข้าใจและสนุกไปกับการเรียน เด็กที่เคยบ่นและไม่ชอบวิชาคณิตศาสตร์ก็ปรับเปลี่ยนความคิดไปมาก

 ที่มาของบทความ : http://www.qlf.or.th/Home/Contents/640

ที่มาของวีดีโอ : https://www.youtube.com/watch?v=Q2CEclSS4fU

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น